Każdy z nas zna maliny czerwone. Ale nie każdy wie, że mamy jeszcze odmianę czarnych i żółtych. Muszę przyznać, że sama ich nie próbowałam, dlatego z wielką niecierpliwością wyczekuję pierwszych owoców, na swoich krzaczkach:)
Już widzę te paletę barw z malin ułożoną na ciastach, tortach i babeczkach...Będą też i dżemy oraz nalewki. Zamrożone też wspaniale się sprawdzą. Zatem dziś o malinach.
Bo nie dość, że są pyszne, mają cudowny smak, to są na dodatek bardzo zdrowe.
Wszystkie sadzonki malin pochodzą z
AKADEMIA ROŚLIN
Malina
Malina jest krzewem dziko rosnącym w lasach. Jest również chętnie
uprawiana w ogrodach przydomowych, ze względu na smaczne i bardzo
wartościowe owoce. Jest krzewem o długich, wiotkich, dorastających do 2
metrów pędach i i zielonych liściach z białawym spodem. Owoc maliny
składa się ze ściśle przylegających do siebie, małych pestkowców,
zebranych w owoc złożony, który w porze dojrzewania lekko oddziela się
od stożkowatego dna kwiatowego. Owoce maliny najczęściej są czerwone,
jednak są też odmiany o owocach żółtych lub ciemnopurpurowych.
Maliny to pyszne i aromatyczne owoce, bardzo cenione również ze
względu na swoje właściwości zdrowotne. W ich owocach są kwasy
organiczne (takie, jak askorbinowy, cytrynowy, jabłkowy czy salicylowy),
pektyny, antocyjany, związki śluzowe i błonnik. Zawierają mnóstwo
witamin, między innymi C, E, K, PP i z grupy B, a także wiele
składników mineralnych, takich jak potas, magnez wapń czy żelazo.
Cenione są również liście malin, które zawierają garbniki, flawonoidy,
kwasy organiczne i sole mineralne, dzięki czemu mają właściwości
przeciwbakteryjne, ściągające i przeciwzapalne. Zarówno owoce, jak i
liście malin są znakomitym środkiem przeciwgorączkowym. Owoce maliny
dzięki zawartości kwasu elagowego mają właściwości antybakteryjne,
przeciwbólowe, uspokajające, obniżające ciśnienie krwi, wspomagają też
leczenie przeziębień, zapaleń jamy ustnej, gardła i krtani. Maliny są
również stosowane w diecie i kuracjach odchudzających - biorą udział w
procesach trawiennych i oczyszczają organizm z toksyn. Mają właściwości
antyoksydacyjne - pomagają usuwać wolne rodniki z organizmu.
Najsmaczniejsze są maliny zrywane prosto z krzaka. Możemy jeść je na
surowo, a także robić z nich pyszne konfitury, galaretki, soki, syropy
czy nalewki. Używane są jako dodatek do lodów, ciast, musów, a nawet do
dań mięsnych, na przykład z wołowiny, wieprzowiny czy drobiu. Sok z
malin doskonale rozgrzewa organizm, jest nieoceniony podczas jesiennych i
zimowych wieczorów.
Owoce maliny są również składnikiem wielu kosmetyków używanych do
pielęgnacji skóry, ponieważ doskonale ją nawilżają, wygładzają, tonizują
i ujędrniają. Regulują również wydzielanie serum i działają
antyseptycznie, a także naturalnie oczyszczają skórę, usuwając martwy
naskórek, odprężają ją i poprawiają jej koloryt.
Uprawa malin jest dosyć prosta, dlatego warto mieć je w swoim ogrodzie.
Te wyhodowane samodzielnie są najzdrowsze, najbardziej aromatyczne i
wartościowe.
Wymagania glebowe i klimatyczne
Maliny najlepiej rosną w miejscach słonecznych. Lubią gleby żyzne,
bogate w składniki odżywcze, ale przepuszczalne i lekko kwaśne, o pH w
granicach 5,5 - 6,5. Nie znoszą gleb zasadowych. Lubią wilgoć w podłożu,
ale nie udają się na terenach zbyt mokrych, o wysokim poziomie wód
gruntowych. Gorzej rosną też na glebach zbyt luźnych, piaszczystych,
ponieważ mają płytki system korzeniowy i na takiej glebie problemem może
być odpowiednie dostarczanie krzewom wody i składników pokarmowych.
Bardzo dobrze znoszą temperatury zimowe.
Sadzenie
Ponieważ maliny będą rosły w tym samym miejscu przez kilka następnych
lat, ważne jest odpowiednie przygotowanie gleby pod ich uprawę. Należy
starannie oczyścić ją z chwastów, zwłaszcza tych wieloletnich, takich
jak perz czy powój. Warto wzbogacić glebę w materię organiczną. Dobrze
jest również zbadać odczyn gleby za pomocą kwasomierza i w miarę potrzeb
skorygować go zakwaszając lub odkwaszając glebę.
Maliny można sadzić zarówno wiosną, jak i jesienią. Głębokość
sadzenia nie jest duża, wystarczy wykopać za pomocą szpadla dołek na
głębokość 15-20 cm. Po posadzeniu trzeba dobrze ucisnąć glebę wokół
rośliny i obficie ją podlać. Należy również przyciąć sekatorem pędy
maliny na długość około 30 cm. Jeśli rośliny sadzimy w rzędach,
odległość pomiędzy nimi powinna wynosić dwa metry. Rośliny w rządzie, w
zależności od odmiany, mogą rosnąć w odstępie 50-100 cm. Krzewy malin
możemy uprawiać na płasko, ale warto je uprawiać w redlinach, czyli
usypanych wałach ziemi o wysokości 15-30 cm. Taki sposób uprawy
ogranicza ryzyko występowania chorób korzeniowych. Krzewy malin,
zwłaszcza odmian jesiennych, możemy posadzić również w nieregularnych
grupach, tworząc naturalne maliniaki, podobne do tych naturalnie
rosnących w lasach.
Odmiany
Odmiany malin dzielą się na dwa podstawowe rodzaje owocujące
jednorazowo, zwane potocznie letnimi i powtarzające owocowanie, zwane
jesiennymi. Malina owocująca jednorazowo zawiązuje pąki kwiatowe na
dwuletnich pędach i owocuje tylko raz w ciągu roku, w czerwcu lub w
lipcu. Odmiana powtarzająca owocuje na pędach jednorocznych i wydaje
owoce dwa razy w ciągu roku, najpierw w czerwcu lub lipcu, a później we
wrześniu lub październiku. Oba rodzaje różnią się przez to sposobem
cięcia i prowadzenia uprawy.
Odmiany malin owocujących jednorazowo to między innymi Laszka,
Sokolica, Tulameen czy Glen Ample. Powtarzające owocowanie to na
przykład Polana, Polka, Polesie czy Pokusa. Ciekawą odmianą jest Poranna
Rosa, o żółtych owocach.
Pielęgnacja
Ściółkowanie
Do ściółkowania malin można używać agrotkaniny lub agrowłókniny,
które znacznie ograniczają wzrost chwastów, odrostów korzeniowych, a
także dłużej utrzymują wilgoć w glebie. Maliny możemy ściółkować również
korą sosnową.
Odchwaszczanie i usuwanie odrośli korzeniowych: Jeśli nie stosujemy
ściółkowania, należy regularnie odchwaszczać naszą uprawę. Chwasty można
wyrywać ręcznie lub usuwać za pomocą motyczki bądź pazurków. Oprócz
chwastów, należy również usuwać odrosty korzeniowe, które malina
wypuszcza bardzo łatwo. Odrosty stanowią konkurencję dla krzewów,
sprzyjają też występowaniu chorób pędowych. Te wyrastające wewnątrz
krzewów i obok nich możemy usuwać ręcznie lub wycinać sekatorem. Te
pojawiające się w większej odległości od krzaka można wykopywać motyczką
lub szpadlem. Wiosenne niszczenie młodych odrostów jest bardzo
korzystne dla malin, gdyż dzięki temu uzyskamy większe owoce, a
wyrastające później młode pędy będą mniej narażone na działanie chorób i
szkodników.
Przycinanie
Każdą odmianę warto przyciąć po posadzeniu, nawet jeśli poświęcamy w
ten sposób pierwszy zbiór, który i tak w pierwszym roku byłby niewielki.
Dzięki temu wspomagamy prawidłowe ukorzenienie się roślin. Wszystkie
cięcia wykonujemy za pomocą sekatora, najlepiej w suche i pogodne dni,
aby rany po cięciu mogły dobrze wyschnąć.
- Maliny owocujące jednorazowo: Owoce pojawiają się na pędach
dwuletnich, więc po zakończeniu owocowania (latem lub jesienią) należy
przyciąć równo z ziemią pędy, które w tym roku owocowały. Wycinamy także
pędy najsłabsze oraz nadmiernie zagęszczające krzewy. Zostawiamy
najwyżej 10-12 najsilniejszych pędów na krzaku.
- Maliny powtarzające owocowanie: Owoce pojawiają się
dwukrotnie w ciągu sezonu, nie tworzą się jednak na tych samych pędach. W
czerwcu lub lipcu pojawiają się u nasady pędów dwuletnich, a we
wrześniu lub październiku na czubkach pędów jednorocznych. Czubek pędu
jednorocznego po owocowaniu usycha, więc odcinamy go sekatorem. W
następnym roku latem na tym dwuletnim już pędzie owoce pojawią się u
nasady, a wtedy po zakończeniu owocowania pędy przycinamy równo z
ziemią. Pąki u nasady tego pędu zaczną aktywność następnej wiosny,
tworząc nowe pędy jednoroczne. Dodatkowo usuwamy pędy słabe i zbyt
liczne, aby krzewy nie były zbyt gęste i do ich wnętrza mogło dotrzeć
światło.
Najczęściej w uprawie maliny jesiennej usuwa się jesienią wszystkie
pędy, skracając je przy samej ziemi, tak, aby krzaki owocowały tylko raz
w sezonie, na pędach jednorocznych we wrześniu lub październiku. Owoce
są wtedy większe i lepszej jakości.
Podlewanie
Malina jest gatunkiem o dużych wymaganiach wodnych, zwłaszcza w
okresie od kwitnienia do początku dojrzewania owoców. Przesuszenie
roślin w tym okresie może spowodować, że owoce będą drobniejsze, a plony
niższe. Jeśli jest sucho, należy więc zadbać o regularne podlewanie
krzewów. Należy jednak zwracać uwagę, by nie moczyć liści i pędów,
ponieważ zwiększa to ryzyko wystąpienia chorób grzybowych.
Palikowanie
Dla malin owocujących w lecie palikowanie jest niezbędne, wskazane
jest również dla tych odmian malin powtarzających owocowanie, które mają
owocować dwukrotnie w ciągu sezonu. Jeśli mają owocować tylko na pędach
jednorocznych, mogą być uprawiane jako wolnostojące, bez stosowania
podpór. Te, które podpór potrzebują, możemy prowadzić w różny sposób. Do
wyboru mamy:
- Szpaler pojedynczy: Na początku i końcu rzędu wbijamy grube
paliki o wysokości około 140 cm nad ziemią, do których na wysokości
około 120 cm przywiązujemy drut. Można przywiązać również dwa lub trzy
kolejne druty, na mniejszej wysokości, aby pędy były bardziej stabilne.
Pędy malin rozkładamy w wachlarz i przywiązujemy je do drutu w taki
sposób, by na jednym metrze bieżącym rzędu mieściło się około 12 silnych
pędów. Przy odpowiedniej ilości pędów korzystne jest skrócenie ich do
wysokości 160-170 cm.
- Szpaler podwójny: Polega na rozdzieleniu pędów i przywiązaniu
ich do dwóch równoległych drutów, umieszczonych na wysokości 120 cm po
obydwu stronach rzędu. Druty rozpinamy zwykle w odległości około 50-60
cm od siebie.
- Metoda holenderska: Druty rozpinamy po obu stronach rządka, na
wysokości około 80 cm i w odległości 80 cm od siebie. Po jednej stronie
przywiązujemy pędy ubiegłoroczne, które w tym roku będą owocować. Po
drugiej stronie pędy tegoroczne, gdy tylko będą wystarczająco
rozwinięte. Będą one owocować w przyszłym roku. Owoce zbiera się wtedy w
kolejnych latach na przemian, raz po jednej, raz po drugiej stronie.
Nawożenie
Maliny do prawidłowego wzrostu i rozwoju potrzebują dużo azotu.
Możemy stosować nawożenie organiczne i mineralne. Pamiętajmy, aby
stosowane nawozy dobrze wymieszać z górną warstwą gleby za pomocą wideł
lub szpadla.
Nawozy organiczne
- obornik - przekompostowany, suszony lub granulowany,
- kompost
- wermikompost,
- nawozy zielone - stosowane jak przedplon pod nowe sadzonki. Szczególnie polecane są mieszanki nawozów zielonych w postaci łubinu, peluszki, wyki lub bobu z dodatkiem facelii, słonecznika oraz kukurydzy.
Nawozy mineralne
- jednoskładnikowe: Stosując je dobrze jest znać dokładnie
zawartość składników pokarmowych w glebie - badanie gleby pod kątem
zawartości mikro- i makroelementów można zlecić w stacji
rolniczo-chemicznej.
- wieloskładnikowe:
Należy wybierać te nie zawierające chloru, gdyż malina jest wrażliwa na
chlorki. W centrach ogrodniczych są dostępne nawozy specjalnie
przeznaczone dla krzewów jagodowych, które mają odpowiednio dl nich
dobrane i zbilansowane składniki pokarmowe, więc warto skorzystać
właśnie z nich.
Rozmnażanie
W warunkach amatorskich maliny najłatwiej jest rozmnożyć przez
odrosty. Wystarczy wykopać i posadzić w nowym miejscu odrost korzeniowy.
Aby pobrać sadzonkę, należy energicznie wbić łopatę między roślinę
macierzystą a odrost, by przeciąć łączący je korzeń. Odrosty należy
pobierać tylko od zdrowych malin.
W przypadku produkcji sadzonek na większą skalę, maliny rozmnaża się z
sadzonek korzeniowych lub za pomocą sztobrów. Rozmnażanie z sadzonek
korzeniowych polega na tym, że odkopuje się od rośliny powstałe odrosty i
tnie korzenie na kawałki o długości 10-15 cm. Pocięte wkłada się
bezpośrednio do ziemi na głębokość 5 cm. Wiosną ze śpiących oczek
wyrastają młode pędy. W przypadku rozmnażania za pomocą sztobrów, czyli
sadzonek zdrewniałych, na 10-15 cm odcinki tnie się jednoroczne,
zdrewniałe pędy malin. To właśnie są sztobry. Powinny one mieć co
najmniej jeden dobrze wykształcony pąk. Podobnie jak sadzonki
korzeniowe, sztobry sadzimy bezpośrednio do ziemi. Należy przy tym
zwracać uwagę, żeby pąk wystawał tuż nad powierzchnią ziemi.
Zbiór i przechowywanie
Maliny zbieramy w miarę dojrzewania, najlepiej zaraz po osiągnięciu
dojrzałości. Dojrzałe są wtedy, gdy przy pociągnięciu łatwo oddzielają
się od dna kwiatowego. Latem zwykle zbiera się maliny dwa lub trzy razy w
tygodniu, jesienią, gdy owoce dojrzewają wolniej, raz lub dwa razy w
tygodniu. Należy zbierać owoce suche, gdyż wilgotne szybciej gniją.
Maliny są bardzo nietrwałe i nie nadają się do dłuższego przechowywania.
Można je przechowywać nie dłużej, niż dwa dni. Jeśli chcemy
przechowywać je dłużej, można je zamrozić.
1. Malina CZARNA jest stosunkowo rzadko uprawianym krzewem owocowym. Tymczasem warto docenić zdrowotne i odżywcze właściwości czarnej maliny,
której owoce wykazują działanie antynowotworowe i przeciwbakteryjne. Są
też cennym źródłem witamin i minerałów oraz posiadają pięciokrotnie
wyższy potencjał antyoksydacyjny niż tradycyjne maliny czerwone. Zobacz
jak wygląda uprawa czarnej maliny oraz które odmiany czarnej maliny najlepiej rosną w ogrodzie. Oto sekrety uprawy tych niezwykle zdrowych i pożywnych owoców, które pomogą pokonać nawet raka!
Czarna malina to tak naprawdę odmiany maliny właściwej (Rubus idaeus) dające czarne owoce. Owoce czarnej maliny
są smaczne, nadają się zarówno do bezpośredniego spożycia jak i na
przetwory. W czasie dojrzewania są czerwone, a w pełni dojrzałości stają
się niemal zupełnie czarne. Pokrywa je wyraźnie zauważalny nalot. Od
tradycyjnych malin czerwonych odróżnia je nie tylko czarne zabarwienie
owoców ale też ich wyjątkowe właściwości zdrowotne i odżywcze.
https://www.akademiaroslin.pl/sadzonki-malin/malina-czarna-bristol
2. Malina ŻÓŁTA ma dość duże, kuliste owoce o barwie żółto-pomarańczowej. Ten
nietypowy kolor jednak nie ma wpływa na ich smak. Maliny żółte są
aromatyczne, smaczne i słodkie. Owoce na krzewach maliny żółtej
pojawiają się pod koniec września i utrzymują się do początków
października. Malina żółta owocuje na pędach jednorocznych, co z uwagi
na późne kwitnienie ma wpływa na nieobecność takich chorób, jak kistnik
malinowiec czy kwieciak malinowiec, młode pędy zaś nie są porażone przez
pryszczarki. Owoce maliny żółtej oprócz walorów smakowych nie mają
tendencji do szybkiego gnicia i bardzo dobrze znoszą transport. Nadają
się do spożywania bezpośrednio, jak również do zamrażania i na
przetwory. Z maliny żółtej można robić galaretki, dżemy i masy do ciast.
https://www.akademiaroslin.pl/sadzonki-malin/malina-zolta-fallgold
3. Malina CZERWONA jest wieloletnim
krzewem owocowym należącym do rodziny różowatych. W stanie dzikim
występuje w Europie i Azji. Uprawiana jest na szeroką skalę ze względu
na smaczne i bardzo zdrowe owoce. Z reguły krzewy dorastają do ok 2
metrów wysokości, mają łukowate pędy pokryte kolcami. Maliny kwitną od
maja do sierpnia i są roślinami miododajnymi. Malina wytwarza owoce
najczęściej w kolorze czerwonym, ale są także odmiany o żółtej,
purpurowej a nawet prawie czarnej barwie owoców. Maliny są niezwykle
aromatyczne, pokryte drobnymi włoskami. Uprawiana od średniowiecza.
Bardzo popularna w Polsce. Polska jest jednym z największych producentów
malin na świecie. Z reguły owocuje na pędach dwuletnich, ale są także
odmiany owocujące na pędach jednorocznych.
Willamette to
niezwykle ceniona odmiana maliny, owocująca na pędach dwuletnich,
której owoce mają klasycznie ciemno-czerwoną barwę. Ich wspaniały smak i
aromat zachwycą każdego konesera malin i innych owoców.
Malina Willamette
wykazuje wysoka odporność na choroby sprawia, że to idealna odmiana do
uprawy dla początkujących ogrodników a także dla zapracowanych, ponieważ
nie będzie sprawiać nam problemów w uprawie. Jej niebywałą zaletą jest
długi czas owocowanie - od czerwca do sierpnia. Rośliny
owocują na pędach dwuletnich dlatego nie przycinamy ich tak jak maliny
jesienne przy ziemi, tylko usuwany pędy które owocowały w danym roku,
młode pędy zostawiamy do kolejnego roku.
https://www.akademiaroslin.pl/sadzonki-malin/malina-polka
Teraz tylko pozostaje mi wyczekiwać na pierwsze owoce i zbiory:)
Uściski Ogrodnicy!!!
Fajnego wtorku, dużo uśmiechu i owocnych pracy ogrodowych:)
Natalia
Post powstał przy współpracy z :
